Sözlük
Otelcilik Terimleri ve Tanımları:
Kapsamlı Otelcilik Sözlüğü
Her sektörün kendine özgü bir dili vardır; otelciliğin dili ise pek çok sektöre göre çok daha zengindir. Konaklama sektöründe adımlarınızı güvenle atabilmeniz için ihtiyaç duyabileceğiniz tüm temel otelcilik terimlerini bir araya getirdik.
Kısaltmalardan (ADR, RevPAR, OTA, CTA, CTD) seyahat ve havacılık sektöründen devralınan terimlere (PAX, GDS, allotment) ve son on yılda hayatımıza giren teknoloji jargonuna (PMS, channel manager, IBE) kadar öğrenilmesi gereken pek çok kavram var. Bunların bir kısmı işinizi gerçekten kolaylaştıran pratik kısaltmalar, bir kısmı ise zamanla yerleşmiş alışkanlıklardır.
Bu sözlük; otel operasyonları, konaklama teknolojileri ve performans metriklerine dair 130'dan fazla terimi açıklamaktadır. SabeeApp, 70'ten fazla ülkede 6.000'den fazla bağımsız tesis tarafından kullanılan bir otel yönetim platformudur. Bu kaynağı sektöre pratik bir başvuru kılavuzu sunmak amacıyla hazırladık.
Otel KPI'ları ve Performans Metrikleri
Otel KPI'ları, tesisinizin yalnızca meşgul mü olduğunu yoksa gerçekten kâr mı ettiğini gösteren temel sayılardır. Bu metriklerin çoğu doğrudan oda gelir verilerinizden türetilir; güvenilir bir PMS kullanmanın önemi de burada ortaya çıkar. Aşağıda yer alan metrikler, her gelir yöneticisinin sabah raporunda mutlaka bulunan göstergelerdir.
ADR (Ortalama Günlük Fiyat)
Ortalama günlük fiyat (ADR), belirli bir günde satılan oda başına elde edilen ortalama geliri ifade eder. Formülü: günlük oda gelirinin satılan oda sayısına bölünmesiyle bulunur. ADR ne kadar ücret aldığınızı gösterir, kaç oda doldurduğunuzu göstermez; bunun için RevPAR kullanılır.
ALOS (Ortalama Konaklama Süresi)
Ortalama konaklama süresi (ALOS), misafirlerin belirli bir dönem boyunca tesisinizde ortalama kaç gece kaldığını gösterir. Formülü: toplam geceleme sayısının rezervasyon sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Destinasyon türü, otel kategorisi ve sezon bu metriği doğrudan etkiler. Uzun konaklamalar genelde misafir başına maliyeti düşürür ve kâr marjını artırır.
ARR (Ortalama Oda Fiyatı)
Ortalama oda fiyatı (ARR), haftalık, aylık, üç aylık veya yıllık gibi daha uzun dönemlerde satılan oda başına düşen ortalama tutarı gösterir. Günlük bir metrik olan ADR'den farklı olarak ARR, fiyatlandırma performansına daha geniş bir perspektiften bakmanızı sağlar. Formülü: toplam oda gelirinin satılan oda sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
ARG (Misafir Başına Ortalama Fiyat)
Misafir başına ortalama fiyat (ARG), belirli bir günde misafir başına ödenen ortalama tutarı gösterir. Özellikle oda başına kalan kişi sayısının değiştiği farklı oda tiplerine sahip oteller için oldukça faydalıdır. Formülü: günlük oda gelirinin toplam misafir sayısına bölünmesiyle bulunur.
İptal Oranı (Cancellation Rate)
Belirli bir dönemde alınan rezervasyonların iptal edilme yüzdesidir. Formülü: iptal edilen rezervasyon sayısının toplam rezervasyon sayısına bölünmesiyle elde edilir. Oteller iptal oranlarını genellikle iadesiz fiyat planları ve ön ödeme politikaları ile dengeler.
GOPPAR (Müsait Oda Başına Brüt İşletme Kârı)
GOPPAR, operasyonel giderler düşüldükten sonra mevcut oda başına düşen kârlılığı ölçer. Yalnızca geliri ölçen RevPAR'ın aksine maliyetleri de hesaba kattığı için otelin mali performansına dair daha eksiksiz bir tablo sunar. Formülü: brüt işletme kârının toplam mevcut oda sayısına bölünmesiyle bulunur.
Doluluk Oranı (Occupancy Rate)
Doluluk oranı, belirli bir dönemde mevcut odaların yüzde kaçının satıldığını gösterir. Formülü: satılan oda sayısının mevcut oda sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Örneğin 50 odalı bir otel bir gecede 40 oda satmışsa doluluk oranı %80 olur. En temel otelcilik KPI'larından biridir ve ADR ile birlikte RevPAR hesaplamasında kullanılır.
RevPAR (Müsait Oda Başına Gelir)
RevPAR, doluluk ve oda fiyatını tek bir değerde birleştirir. ADR'den farklı olarak boş odaları da hesaba katar. %60 dolulukla çalışan ve yüksek ADR'ye sahip bir otelin RevPAR değeri yine de düşük kalabilir. Formülü: toplam oda gelirinin mevcut oda sayısına bölünmesi ya da ADR'nin doluluk oranıyla çarpılmasıdır. SabeeApp'in PMS'i RevPAR değerini otomatik olarak raporlar.
RevPOR (Dolu Oda Başına Gelir)
RevPOR, yalnızca oda ücretini değil; yeme-içme, minibar ve spa gibi tüm yan gelirleri de dahil ederek dolu oda başına toplam geliri ölçer. RevPAR'ın aksine boş odaları değerlendirmeye almaz. Formülü: toplam gelirin dolu oda sayısına bölünmesiyle bulunur. Ek satış stratejilerinin başarısını ölçmek için ideal bir metriktir.
TrevPAR (Müsait Oda Başına Toplam Gelir)
TrevPAR, tüm otel departmanlarından elde edilen toplam gelirin mevcut oda başına dağılımını gösterir. RevPAR ile arasındaki temel fark; RevPAR'ın yalnızca oda gelirlerini dikkate alması, TrevPAR'ın ise odalar, restoran, bar, spa ve diğer tüm gelir kaynaklarını dahil etmesidir. Formülü: otelin toplam gelirinin mevcut oda sayısına bölünmesidir.
A–Z Otelcilik ve Teknoloji Terimleri
Eklenti (Add-on)
Bir otel platformunun temel işlevlerini genişleten isteğe bağlı yazılım modülü. SabeeApp'taki eklentiler arasında SabeePay (ödeme altyapısı), Unified Inbox (misafir mesajlaşması) ve GuestAdvisor (online check-in ve misafir iletişimi) yer alır.
Kontenjan (Allotment)
Tur operatörleri, toptancılar veya OTA'lar gibi satış ortakları tarafından önceden satın alınıp ayrılan garantili otel odaları. Kontenjan odaları sözleşmeyle belirlenir ve belirtilen son tarihe kadar satılmazsa genel oda stoğuna geri aktarılır.
API (Uygulama Programlama Arayüzü)
Farklı yazılım sistemlerinin birbiriyle iletişim kurmasını ve veri paylaşmasını sağlayan arayüz. Otelcilikte otel yönetim sistemleri, OTA'lara, ödeme altyapılarına ve üçüncü taraf araçlara API'ler aracılığıyla bağlanır. SabeeApp, fiyatları ve müsaitliği gerçek zamanlı eşitlemek için 70'ten fazla OTA ile doğrudan API bağlantısı kullanır.
Varış (Arrival)
Misafirin otele fiilen ulaşması; check-in işlemlerinin tamamlanması, kimlik doğrulaması ve oda anahtarının teslim edilmesi sürecini kapsar.
Müsaitlik (Availability)
Belirli bir tarih veya dönem için misafirlerin rezervasyonuna açık olan boş oda sayısı.
BAR (En iyi mevcut fiyat)
Belirli bir tarihte, iptal veya değişiklik kısıtlaması olmaksızın satışa sunulan en düşük esnek oda fiyatı. İndirimli veya kısıtlamalı fiyat planları genellikle BAR baz alınarak türetilir.
Oda kahvaltı (B&B)
Konaklama ve kahvaltıyı bir arada sunan fiyat planı. Bağımsız otellerde ve pansiyonlarda en yaygın sunulan pansiyon seçeneklerinden biridir.
Bleisure
İş seyahati ile tatili tek bir gezide birleştiren seyahat trendi. Bleisure seyahatçileri iş seyahatlerini uzatarak tatil aktiviteleri ekler. 2020'den bu yana istikrarlı bir şekilde büyüyen bu kitle, kongre merkezlerine, havalimanlarına veya şehir merkezlerine yakın oteller için önemli bir fırsattır.
Bloke tarih (Blocked date)
Genellikle kat hizmetleri, bakım veya tadilat nedeniyle seçilen odaların rezervasyona kapatıldığı belirli tarih.
Pansiyon planı (Board plan)
Konaklamaya dahil edilen yemek düzenlemesi. Yaygın pansiyon planları: Sadece Oda (yemek dahil değil), Oda Kahvaltı, Yarım Pansiyon (kahvaltı ve bir ana öğün), Tam Pansiyon (tüm öğünler dahil).
Rezervasyon motoru (IBE)
Otel web sitelerine entegre edilen, misafirlerin bir aracıya veya OTA'ya ihtiyaç duymadan müsaitlik arayıp doğrudan rezervasyon yapmasını sağlayan yazılım. Doğrudan rezervasyonlar komisyonsuzdur. SabeeApp'ın rezervasyon motoru, tüm satış kanallarındaki oda stoğunu eşit tutmak için PMS ile gerçek zamanlı senkronize çalışır.
Rezervasyon hızı (Booking pace)
Gelecekteki belirli bir tarih için rezervasyonların hangi tempoda yapıldığını gösteren oran. Bir tarih geçmiş yıllara kıyasla daha hızlı doluyorsa, fiyatları artırmak için bir fırsat olduğu anlamına gelir. Rezervasyon hızı, gelir yönetimi kararlarında temel bir girdidir.
Rezervasyon penceresi (Booking window)
Rezervasyonun yapıldığı an ile misafirin varış tarihi arasında geçen süre. Kısa rezervasyon pencereleri (son dakika) ve uzun rezervasyon pencereleri (erken rezervasyon) genellikle farklı fiyatlandırma stratejileri gerektirir.
Butik otel
Özgün bir tasarıma, kişiselleştirilmiş hizmet anlayışına ve belirgin bir karaktere sahip, genellikle 10 ila 100 oda kapasiteli bağımsız konaklama tesisi. Standart kalıplardan uzak olması ve misafirine sunduğu özgün deneyimle öne çıkar.
Toplu güncelleme (Bulk update)
Aynı fiyat, müsaitlik veya kısıtlama değişikliğini birden fazla oda tipine veya tarih aralığına aynı anda uygulayan bir PMS ya da kanal yöneticisi özelliği.
İptal politikası (Cancellation policy)
Misafirin rezervasyonunu iptal etmesi durumunda geçerli kurallar bütünü. Politikalar tamamen esnek (ücretsiz iptal) seçeneklerden iadesiz seçeneklere kadar uzanır. Oteller farklı misafir profillerine hitap etmek için genellikle farklı iptal koşullarına sahip fiyat planları sunar.
Kanal yönetimi (Channel management)
Bir otelin oda stoğunu, fiyatlarını ve müsaitliğini OTA'lar, otelin kendi web sitesi, GDS ve meta arama motorları dahil tüm online satış kanallarında yönetme süreci. SabeeApp'ın Channel Manager modülü, güncellemeleri 70'ten fazla OTA'da gerçek zamanlı eşitler.
Check-in
Misafirin tesise resmen ulaştığı süreç: kimlik doğrulaması, kayıt, oda atama ve anahtar teslimi. Standart check-in saatleri tesise göre değişmekle birlikte genellikle 14.00 ile 16.00 arasındadır. SabeeApp'ın GuestAdvisor çözümü, misafirlerin otele varmadan önce online check-in yapmasını sağlar.
Check-out
Misafirin konaklamasını sonlandırdığı süreç: misafir hesabındaki bekleyen ödemelerin kapatılması, oda anahtarının iadesi ve ayrılış. Standart check-out saati genellikle 11.00 ile 12.00 arasındadır.
Çocuk politikası (Children policy)
Çocukların konaklamasına ilişkin kurallar: yaş sınırları, ebeveyn odasında ücretsiz konaklama durumu ve uygulanacak ek ücretler. Belirli bir yaş sınırı uygulayan tesisler yetişkin oteli (adults-only) olarak adlandırılır.
Konaklama vergisi (City tax)
Yerel yönetimler veya mevzuat gereğince misafir başına gecelik tahsil edilen yasal vergi. Tutar şehre veya ülkeye göre değişir; otel tarafından tahsil edilir ve genellikle faturada veya check-out sırasında oda fiyatından ayrı olarak gösterilir.
Bulut bilişim / SaaS
Yazılım ve veri depolama altyapısının yerel sunucular yerine internet üzerinden sunulması. SaaS (Hizmet Olarak Yazılım), günümüzde PMS, kanal yöneticisi ve rezervasyon motoru gibi otel teknolojilerinin temel dağıtım modelidir. SabeeApp gibi bulut tabanlı yazılımlara her cihazdan erişilebilir ve BT desteği gerekmeden otomatik güncellenir.
Girişe Kapalı - CTA (Closed to Arrival)
Belirli bir tarihte yeni rezervasyonların giriş yapmasını engelleyen fiyat kısıtlaması. Yüksek talep dönemlerinde konaklama süresini uzatmak ve çok gecelik kalışları optimize etmek için stratejik olarak kullanılır.
Çıkışa Kapalı - CTD (Closed to Departure)
Misafirlerin belirli bir tarihte check-out yapmasını engelleyen fiyat kısıtlaması. Genellikle yoğun etkinlik veya tatil dönemlerinde CTA kısıtlamalarıyla birlikte uygulanır.
Komisyon
Rezervasyon getirdiği için satış kanalına ödenen aracılık ücreti. OTA komisyonları genellikle oda fiyatının %15'i ile %25'i arasında değişir. Otelin kendi rezervasyon motorundan alınan doğrudan rezervasyonlar komisyonsuzdur.
CompSet (Rakip Seti)
Fiyatlandırma, doluluk oranı ve gelir performansını kıyaslamak için referans alınan rakip otel grubu. İyi seçilmiş bir CompSet; benzer büyüklük, segment, konum ve hedef kitleye sahip otellerden oluşur.
Dönüşüm oranı (Conversion rate)
Web sitesi ziyaretçilerinden rezervasyon işlemini tamamlayanların yüzdesi. Doğrudan rezervasyon motorundaki dönüşüm oranını artırmak, OTA'lara olan bağımlılığı azaltır ve toplam dağıtım maliyetlerini düşürür.
Kurumsal misafirler
Şirketlerle yapılan özel kurumsal fiyat anlaşmaları kapsamında rezervasyon yapan misafirler. Kurumsal hesaplar, özellikle düşük sezonlarda ve hafta içi günlerde tesis için düzenli bir gelir kaynağı oluşturur.
Çapraz satış (Cross-sell)
Misafirleri rezervasyonlarına kahvaltı, havalimanı transferi veya spa hizmetleri gibi tamamlayıcı olanaklar eklemeye teşvik etme yöntemi. SabeeApp'ın GuestAdvisor çözümü, konaklama öncesinde ve sırasında otomatik ek satış fırsatları sunar.
Ayrılış (Departure)
Misafir döngüsünün son aşaması: misafirin odasını boşalttığı ve misafir hesabındaki tüm açık bakiyeleri kapattığı check-out süreci.
Depozito / Ön ödeme
Rezervasyonu garantiye almak için önceden tahsil edilen kısmi veya tam ödeme. Ön ödemeler iptal riskini azaltır ve tesis gelirini korur. SabeePay, depozitoları otomatik tahsil etmek için SabeeApp PMS ile entegre çalışır.
Doğrudan rezervasyon
Aracı olmaksızın otelin kendi web sitesi, rezervasyon motoru veya telefon aracılığıyla doğrudan alınan rezervasyon. OTA komisyonu ödenmediği için doğrudan rezervasyonlar rezervasyon başına daha yüksek kâr sağlar.
Satış kanalı (Distribution channel)
Otelin oda sattığı her türlü platform veya aracı kurum; otelin kendi web sitesi, OTA'lar, GDS, toptancılar ve kurumsal ortaklar bu kapsama girer.
Kanal karması (Distribution mix)
Rezervasyonların tüm satış kanalları arasındaki dengesi. OTA görünürlüğünü korurken doğrudan rezervasyonları artırmak, temel bir gelir yönetimi hedefidir.
Yatakhane odası (Dormitory room)
Hostellerde yatakların ayrı ayrı satıldığı paylaşımlı oda türüdür. Yatakhaneler kadın, erkek veya karma olabilir. Fiyatlandırma oda başına değil, yatak başına yapılır.
Dinamik fiyatlandırma
Oda fiyatlarının sabit sezonluk rakamlar yerine talep, rakip fiyatları, yerel etkinlikler ve rezervasyon hızına göre anlık olarak güncellendiği bir fiyatlandırma stratejisidir. SabeeApp'in Channel Manager modülü, fiyat değişiklikleri uygulandığında bağlı tüm OTA'larda gerçek zamanlı fiyat güncellemesi sağlar.
Erken rezervasyon (Early bird)
Genellikle varıştan 30 gün veya daha uzun süre önce rezervasyon yapan misafirlere sunulan indirimli fiyattır. Erken rezervasyon promosyonları, otellerin yoğun dönemler öncesinde garantili rezervasyon tabanı oluşturmasına yardımcı olur.
Gün sonu (EOD) / Night Audit
PMS'te mali iş gününün resmi olarak kapandığını belirten, tüm işlemleri mutabık kılan, günlük raporları oluşturan ve sistemi bir sonraki güne hazırlayan süreçtir. SabeeApp gibi modern bulut tabanlı sistemlerde bu işlem otomatik olarak gerçekleşir.
ETA (Tahmini varış saati)
Misafirin önceden bildirdiği tahmini check-in saatidir. Ön büro ve kat hizmetleri ekiplerinin oda hazırlıklarını önceliklendirmesine ve personel yönetimini planlamasına yardımcı olur.
Extranet
Otel yöneticilerinin bir OTA platformundaki tesis profilini, fiyatlarını, müsaitliğini ve kısıtlamalarını manuel olarak yönettiği web tabanlı portaldır. Booking.com Extranet ve Expedia Partner Central buna örnektir. Bir channel manager, verileri gerçek zamanlı eşitleyerek bu sürecin büyük bölümünü otomatikleştirir.
Flash indirim
Talebin düşük olduğu dönemlerde hızlı rezervasyon akışı sağlamak için tasarlanan, genellikle 24 ila 72 saat geçerli, kısa süreli promosyon fiyatıdır.
Misafir hesabı (Folio)
Konaklama boyunca oluşan tüm harcama, ödeme ve alacakları içeren, misafire veya gruba özel hesap kaydıdır. Check-out sırasında misafir hesabı nihai faturaya dönüşür. SabeeApp PMS misafir hesaplarını otomatik olarak oluşturup yönetirken ödeme tahsilatını SabeePay gerçekleştirir.
Talep tahmini (Forecasting)
Geçmiş veriler, rezervasyon hızı, yerel etkinlikler ve pazar trendleri doğrultusunda gelecekteki oda talebini, doluluğu ve geliri öngörme sürecidir. Doğru tahminler, fiyat stratejisini ve personel planlamasını güçlendirir.
Ön büro
Otelde misafirle doğrudan temas kurulan; check-in, check-out, misafir talepleri ve sorun çözümlerinden sorumlu temel departmandır. Resepsiyon olarak da adlandırılır.
GDS (Global Distribution System)
Seyahat acenteleri ve kurumsal seyahat yöneticilerinin dünya çapında otel odası, uçak bileti ve kiralık araç arayıp rezerve etmek için kullandığı ağ platformudur. Önde gelen üç büyük GDS ağı Amadeus, Sabre ve Travelport'tur. SabeeApp, Reconline entegrasyonu üzerinden GDS bağlantısını destekler.
GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü)
Avrupa'da ikamet edenlerin kişisel verilerinin toplanmasını, saklanmasını ve işlenmesini düzenleyen AB mevzuatıdır. AB ülkelerinden misafir kabul eden otellerin veri saklama, rıza yönetimi ve misafir veri taleplerine ilişkin GDPR gereksinimlerine uyması zorunludur.
Grup rezervasyonu
Genellikle üzerinde anlaşılmış özel bir grup fiyatı üzerinden; etkinlik grubu, kurumsal şirket veya tur grupları adına yapılan çoklu oda rezervasyonudur.
Misafir deneyimi
Bir misafirin ilk rezervasyon anından konaklama sonrası iletişime kadar otelle kurduğu her etkileşim sonucunda edindiği genel izlenimdir. Personel yaklaşımı, oda kalitesi, iletişim hızı ve check-in ile check-out süreçlerinin ne kadar zahmetsiz olduğuyla şekillenir. Rekabetçi pazarlarda misafir deneyimi, fiyattan çok daha güçlü bir fark yaratır.
Hostel
Öncelikle sırt çantalı gezginler, öğrenciler ve tek başına seyahat edenler için paylaşımlı yatakhane odaları sunan ekonomik konaklama türüdür. Hosteller genellikle otellere kıyasla daha uygun fiyatlı özel odalar da sunar. Hostellerde gelir yönetimi oda değil yatak bazında yürütülür.
Otel zinciri
Merkezi pazarlama, sadakat programları ve standartlaştırılmış operasyonlardan yararlanan, ortak bir marka, yönetim yapısı veya mülkiyet altında faaliyet gösteren oteller grubudur.
Kat hizmetleri (Housekeeping)
Otel odalarının ve genel alanların temizliği, hijyeni ve düzeninden sorumlu departmandır. SabeeApp'in Housekeeping uygulaması, kat hizmetleri ekiplerine doğrudan mobil cihazlar üzerinden gerçek zamanlı görev atamaları ve oda durumu güncellemeleri sunar.
Temizlik listesi
Kat hizmetleri ekibi için temizlenecek odaları, öncelik sırasını ve gerekli temizlik türünü (giriş temizliği, ara temizlik veya çıkış temizliği) gösteren günlük görev listesidir. SabeeApp gibi bulut tabanlı bir PMS, bu listeyi canlı rezervasyon verilerine göre otomatik olarak hazırlar.
iCal
Sistemler arasında müsaitlik verilerini paylaşmak için kullanılan internet takvim formatıdır. Otel dağıtımında iCal, platformlar arasında rezervasyonları eşitlemek için kullanılan temel bir yöntemdir. Doğrudan API bağlantıları ise çok daha güvenilirdir ve anlık olarak güncellenir.
Teşvik seyahati (Incentive)
Üstün performans gösteren çalışanlara şirketler tarafından ödül olarak sunulan seyahatlerdir. Teşvik grupları, etkinlik olanaklarına sahip oteller için yüksek değerli bir MICE segmentidir.
Bağımsız otel
Bir zincire veya bayiliğe bağlı olmadan, kendi markası ve yönetimi altında faaliyet gösteren oteldir. Bağımsız oteller marka bilinirliği yerine özgünlük ve hizmet kalitesiyle öne çıkar; bu da dağıtım stratejisini ve doğrudan rezervasyonları son derece önemli kılar.
Entegrasyon
İki yazılım sisteminin otomatik olarak veri paylaşmasını sağlayan bağlantıdır. SabeeApp, Marketplace üzerinden gelir yönetimi sistemleri, kapı kilidi platformları ve muhasebe yazılımları dahil 200'den fazla üçüncü taraf araçla entegre çalışır.
Son dakika (Last minute)
Kalan oda stoğunu eritmek amacıyla varış tarihine yakın günlerde sunulan promosyonlu fiyattır. Tüm rezervasyon penceresinde doluluğu en üst düzeye çıkarmak için erken rezervasyon fiyatlandırmasıyla birlikte kullanılır.
Tesis listelemesi
Bir otelin OTA, GDS veya metasearch platformlarındaki tanıtım kaydıdır. Doğru fiyatlar, yüksek kaliteli fotoğraflar ve eksiksiz tesis bilgileriyle optimize edilmiş bir listeleme, rezervasyon dönüşüm oranını doğrudan artırır.
Sadakat programı
Misafirleri tekrar eden konaklamaları için puan, indirim, üst kategori oda veya ücretsiz gecelemelerle ödüllendiren pazarlama programıdır. Sadakat programları doğrudan rezervasyonları artırır ve uzun vadede OTA bağımlılığını azaltır.
Pazar segmentasyonu
Misafirleri rezervasyon kanalı, seyahat amacı, konaklama süresi veya coğrafya gibi ortak özelliklere göre gruplara ayırma ve her gruba farklı fiyatlandırma ya da pazarlama stratejisi uygulama yöntemidir. Otellerde yaygın pazar segmentleri arasında bireysel tatil, kurumsal, gruplar ve OTA yer alır.
Ana fiyat (Master price)
Otel PMS'inde bağlı tüm fiyat planlarının otomatik olarak hesaplandığı varsayılan fiyat planıdır. Ana fiyat değiştiğinde, bağlı tüm fiyatlar önceden belirlenmiş kurallara göre güncellenir ve her kanalda ayrı ayrı manuel güncelleme yapma ihtiyacını ortadan kaldırır.
Toplantı
Genellikle şirket içi kullanım amacıyla otel toplantı salonlarında düzenlenen iş etkinliğidir. Çoğunlukla küçük gruplar için tek günlük etkinlikler şeklinde planlanır.
Metasearch motorları
Birden fazla rezervasyon kanalındaki otel fiyatlarını bir araya getirip yan yana göstererek gezginlerin fiyat karşılaştırması yapmasını sağlayan online platformlardır. Başlıca metasearch platformları arasında Google Hotels, Tripadvisor, Trivago ve Kayak yer alır. Oteller, komisyonsuz rezervasyon alabilmek için doğrudan rezervasyon motoru fiyatlarının bu platformlarda rekabetçi olmasını sağlamalıdır.
MICE
Toplantı, teşvik gezisi, kongre ve sergi (Meetings, Incentives, Conferences, Exhibitions) kelimelerinin kısaltmasıdır. Ağırlama sektörünün kurumsal etkinliklere ve grup seyahatlerine odaklanan segmentidir. MICE iş kolu, hem konaklama hem de yan hizmetlerden önemli gelir sağlar.
Night audit
Otel PMS'inde tüm mali işlemleri mutabık kılan, oda durumlarını güncelleyen, günlük yönetim raporlarını oluşturan ve sistemi bir sonraki iş gününe devreden gün sonu sürecidir. SabeeApp gibi modern bulut tabanlı PMS sistemlerinde night audit otomatik olarak tamamlanır.
No-show
Misafirin önceden iptal etmediği halde konaklamaya gelmediği onaylı rezervasyon durumudur. Oteller genellikle iptal politikalarına göre no-show ücreti tahsil eder.
Online seyahat acentesi (OTA)
OTA, otel odalarını genellikle %15 ile %25 arasında değişen bir komisyon karşılığında tesisler adına satan çevrim içi bir platformdur. Başlıca OTA'lar arasında Booking.com, Expedia, Airbnb ve Agoda yer alır. OTA'lar önemli bir rezervasyon hacmi ve görünürlük sağlarken, oteller uzun vadede OTA misafirlerini doğrudan rezervasyon yapan müşterilere dönüştürerek kazanç elde eder. SabeeApp Channel Manager, 70'ten fazla OTA'ya hiçbir ek komisyon olmadan bağlanır.
Opak fiyat
Tüm misafirlere açıkça görünmeyen, yalnızca sadakat programı üyeliği veya indirim kuponuyla erişilebilen özel indirimli fiyattır. Genel fiyat paritesini bozmadan belirli kitlelere daha uygun fiyat sunmak amacıyla kullanılır.
Overbooking
Tahmin edilen iptal ve no-show oranlarına dayanarak fiziksel oda kapasitesinden daha fazla rezervasyon kabul etme durumudur. Başarılı yönetildiğinde doluluğu en üst düzeye çıkarır; yanlış yönetildiğinde ise misafirleri rakip bir otele yönlendirme mecburiyeti yaratır.
Paket
Konaklamanın kahvaltı, spa, tur veya otopark gibi ek hizmetlerle bir arada tek bir fiyata sunulduğu tekliftir. Paketler, rezervasyon başına toplam geliri artırır ve otelin doğrudan sunduğu teklifleri OTA ilanlarından farklılaştırır.
PAX
Seyahat ve konaklama sektöründe yolcu veya kişi sayısını belirtmek için kullanılan uluslararası kısaltmadır. "4 pax rezervasyon", 4 kişilik bir misafir rezervasyonunu ifade eder.
Ödeme altyapısı
Misafir ile otel arasındaki kredi kartı ve banka kartı işlemlerini güvenli şekilde işleyen teknolojidir. Modern otel ödeme altyapıları tokenizasyon, 3D Secure kimlik doğrulama ve PCI uyumluluğunu otomatik olarak yürütür. SabeePay, SabeeApp'ın entegre ödeme altyapısıdır.
Ödeme politikası
Bir rezervasyon için ödemenin ne zaman ve nasıl tahsil edileceğini, ön ödeme, depozito veya kredi kartı garantisi gerekip gerekmediğini ve sürecin hangi aşamada işleyeceğini belirleyen kurallardır.
PCI uyumluluğu (PCI DSS)
Ödeme Kartı Sektörü Veri Güvenliği Standardı uyumluluğu, kredi kartı ödemeleri alan tüm işletmeler için zorunlu bir güvenlik standardıdır. PCI uyumlu otel yazılımları, kart verilerini şifreli ve güvenli bir ortamda saklar ve işler. SabeeApp ve SabeePay PCI uyumludur.
PMS (Otel Yönetim Sistemi)
Rezervasyonları, oda atamalarını, check-in ve check-out adımlarını, kat hizmetleri planlamasını, faturalandırmayı ve raporlamayı tek bir ekrandan yöneten merkezi otel yazılımıdır. SabeeApp gibi bulut tabanlı bir PMS; channel manager ve rezervasyon motoruna doğrudan bağlanarak tüm rezervasyon verilerini manuel işleme gerek kalmadan senkronize tutar.
POS (Satış Noktası)
Otel içindeki resepsiyon, restoran, bar veya spa gibi tüm gelir noktalarında ödemeleri işleyen sistemdir. Otel POS sistemleri, harcamaları doğrudan misafir hesabına işlemek için PMS ile entegre çalışır. SabeeApp'ın Cash Drawer modülü, tesisteki nakit ve POS işlemlerini yönetir.
Tesis ID
Bir PMS sisteminde ve OTA panellerinde her otele özel olarak tanımlanan benzersiz tanıtım kodudur. Channel manager kurulumu sırasında oda stoğunu ve fiyatları doğru eşleştirmek için kullanılır.
PSD2 (Ödeme Hizmetleri Direktifi 2)
Online ödemeler için Güçlü Müşteri Kimlik Doğrulaması (SCA) gerekliliklerini getiren AB direktifidir. AB ülkelerinden gelen misafirlerden internet üzerinden ödeme alan otellerin PSD2 uyumlu olması gerekir.
Raf fiyatı (Rack rate)
Herhangi bir indirim, promosyon veya özel fiyat anlaşması uygulanmadan önce bir otel odası için belirlenen resmi tavan fiyattır. Diğer tüm fiyatların türetildiği temel referans noktasıdır.
Fiyat kısıtlaması (Rate fencing)
İadeli olmama kuralı, minimum konaklama süresi veya erken rezervasyon şartı gibi kriterlerle belirli bir fiyat planına kimlerin erişebileceğini sınırlayan kurallardır. Fiyat kısıtlamaları, standart fiyattan rezervasyon yapabilecek misafirlerin indirimli fiyatlara yönelmesini önler.
Fiyat bağlama
Fiyat planlarını ana fiyata bağlayarak, ana fiyat değiştiğinde tüm bağlı fiyatların önceden belirlenmiş kurallara göre otomatik güncellenmesini sağlayan yöntemdir. Fiyat bağlama, manuel fiyatlandırma iş yükünü önemli ölçüde azaltır.
Fiyat değiştirici
Bağlı bir fiyat planının ana fiyattan nasıl farklılaşacağını belirleyen, sabit bir tutar veya yüzde olarak tanımlanan kuraldır. Örneğin, iadesiz bir fiyat planı ana fiyatın %15 altında olacak şekilde ayarlanabilir.
Fiyat paritesi
Aynı oda ve aynı koşullar için tüm satış kanallarında aynı oda fiyatının uygulanması prensibidir. OTA'lar ile yapılan fiyat paritesi anlaşmaları son yıllarda esnetilmiş ve otellerin kendi web sitelerinde daha avantajlı fiyatlar sunabilmesinin önü açılmıştır.
Fiyat planı
Oda fiyatı ile birlikte iptal politikası, pansiyon planı ve ödeme koşullarını içeren tanımlanmış fiyat seçeneğidir. Oteller genellikle aynı anda birden fazla fiyat planı sunar. SabeeApp 4.0 Fiyat ve müsaitlik tablosu, otelcilerin tüm fiyat planlarını baştan tasarlanmış tek bir ekrandan yönetmesini sağlar.
Satış kapatma süresi (Release period)
Belirli bir fiyat planı veya kanal için rezervasyonun varıştan en az kaç gün önce yapılması gerektiğini belirten süredir. Örneğin erken rezervasyon fiyat planında 30 günlük bir satış kapatma süresi uygulanabilir.
Rezervasyon
Belirli tarihlerde bir misafir için belirli bir odanın ayırtıldığını teyit eden işlemdir. Günümüzde rezervasyonlar, OTA'lardan ve doğrudan satış kanallarından API aracılığıyla otelin PMS sistemine anında aktarılır.
Mükerrer misafir
Daha önce aynı tesiste konaklamış olan misafirdir. Tekrar gelen misafirler, yeni misafirlere kıyasla genellikle daha yüksek müşteri ömür boyu değerine ve daha düşük edinim maliyetine sahiptir.
Gelir yönetimi
Beklenen talebe göre oda fiyatlarını ve müsaitliği optimize ederek geliri en üst düzeye çıkarma disiplinidir. Temel kural: Doğru odayı, doğru misafire, doğru zamanda, doğru fiyattan ve doğru kanaldan satmaktır. SabeeApp PMS ve Channel Manager, bu stratejiyi hayata geçirecek tüm araçları sunar.
Oda kapasitesi
Bir odada konaklayabilecek maksimum kişi sayısının yetişkin, çocuk ve bebek olarak ayrılmış tanımıdır. Oda kapasitesini tüm kanallarda doğru tanımlamak hatalı rezervasyonların önüne geçer.
Sadece oda
Yemek hizmeti içermeyen, yalnızca konaklamayı kapsayan fiyat planıdır.
Oda türü
Büyüklük, yatak düzeni, manzara veya donanım gibi ortak özelliklere göre gruplandırılmış oda kategorisidir. Standart, Superior, Deluxe ve Suit yaygın oda türlerindendir. Her oda türünün kendine ait fiyatları ve müsaitliği bulunur.
Apart daire
Genellikle mutfak alanı ve düzenli temizlik hizmeti içeren, kısa ve orta vadeli kiralamaya uygun, tam mobilyalı dairelerdir. Standart bir otel odasından daha fazla alan ve esneklik arayan iş seyahatindeki misafirler için idealdir.
Akıllı kilit
Misafirlerin odalarına akıllı telefon, şifre veya kart ile girmesini sağlayan anahtarsız elektronik kapı kilididir. Akıllı kilitler resepsiyonun iş yükünü hafifletir, temassız check-in imkânı sunar ve uzaktan yönetilebilir. SabeeApp, Marketplace üzerinden akıllı kilit sistemleriyle doğrudan entegre olur.
SSL güvenliği
SSL (Secure Sockets Layer), kullanıcının tarayıcısı ile web sitesi arasındaki veri akışını şifreleyen bir güvenlik protokolüdür. İnternet üzerinden rezervasyon veya ödeme bilgisi alan otellerin SSL kullanması zorunludur. SabeeApp rezervasyon motoru SSL ile korunan altyapı üzerinde çalışır.
Staycation
Farklı bir şehre seyahat etmek yerine, misafirin kendi şehrindeki veya yakınındaki bir otelde dinlenmek amacıyla konaklamasıdır. Bu talep son yıllarda dikkat çekici şekilde artmıştır. Bağımsız şehir otelleri kısa kaçamak paketleriyle bu kitleye doğrudan ulaşabilir.
Tur operatörü
Konaklama, ulaşım ve aktiviteleri kapsayan tatil programları hazırlayıp bunları seyahat acenteleri aracılığıyla ya da doğrudan tüketiciye satan şirkettir. Tur operatörleri otellerle genellikle indirimli net fiyatlar üzerinden kontenjan anlaşmaları yapar.
Seyahat acentesi
Son tüketiciye seyahat ürünleri satan ve konaklama rezervasyonlarını çoğunlukla GDS sistemleri veya OTA platformları üzerinden gerçekleştiren işletmedir.
Ek satış (Upsell)
Misafiri daha üst kategoride bir odaya geçmeye veya makul bir farkla ek hizmetler satın almaya teşvik etme yöntemidir. Başarılı ek satışlar rezervasyon başına geliri artırır ve misafir memnuniyetini yükseltir. SabeeApp GuestAdvisor, konaklama öncesinde ve sırasında ek satış tekliflerini otomatik olarak sunar.
KDV (Katma Değer Vergisi)
Otel odası fiyatlarına ve yan hizmetlere uygulanan tüketim vergisidir. Konaklamada KDV oranları ülkeye göre değişiklik gösterir. Otellerin fiyatları KDV dahil olarak göstermesi ve muhasebelerinde KDV'yi ayrı olarak beyan etmesi zorunludur.
Kapı misafiri (Walk-in)
Önceden rezervasyon yaptırmadan otele doğrudan gelip oda talep eden misafirdir. Kapı misafirleri ek doluluk sağlar, ancak önceden ayrılmış rezervasyonlarla çakışmaması için dikkatle yönetilmelidir.
Toptancı (Wholesaler)
Otel odalarını net fiyatlar üzerinden toplu olarak satın alan ve bunları seyahat acentelerine, OTA'lara ve tur operatörlerine yeniden satan aracı şirkettir. Toptancılarla çalışan oteller, daha düşük oda fiyatı karşılığında garantili doluluk elde eder.
Yield management
Günümüzde daha kapsamlı olarak gelir yönetimi adıyla anılan yöntemin ilk adıdır: Toplam oda gelirini en üst düzeye çıkarmak için oda fiyatlarını beklenen talebe göre dinamik olarak ayarlamaktır. Havacılık sektöründe ortaya çıkan kavram, 1980'li yıllarda oteller tarafından benimsenmiştir. Günümüzde yield management ve gelir yönetimi terimleri birbirinin yerine kullanılır.
Aramanızla eşleşen terim bulunamadı.
SSS
Otel KPI'ları ve Terimleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
ADR yalnızca satılan odalardan elde edilen geliri ölçer ve boş odaları hesaba katmaz. RevPAR ise hem dolu hem de boş tüm mevcut odaları kapsayarak genel performansı çok daha net gösterir. Doluluk oranı düşükse bir otelin ADR'si yüksek olsa bile RevPAR'ı zayıf kalabilir. Bu iki metriği her zaman birlikte değerlendirmek gerekir.
RevPAR yalnızca oda gelirini hesaba katar. TrevPAR (Mevcut Oda Başına Toplam Gelir) ise her kalemi içerir: odalar, restoran, bar, spa, otopark ve diğer tüm gelirler. Yiyecek-içecek veya spa hizmetlerinin ciddi gelir getirdiği tesislerde TrevPAR, tek başına RevPAR'a kıyasla toplam performansın çok daha doğru bir tablosunu sunar.
Başlangıç için en önemli üç KPI; Doluluk Oranı, ADR ve RevPAR'dır. Bu metrikler odalarınızı ne kadar doldurabildiğinizi ve hangi fiyattan sattığınızı bir arada gösterir. Bu temeli oturttuktan sonraki adımlar, konaklama süresi alışkanlıklarını görmek için ALOS ve maliyetler sonrasındaki kârlılığı anlamak için GOPPAR olmalıdır. SabeeApp'in PMS'i tüm bu verileri otomatik olarak raporlar.